صفحه اصلی   درباره ما  ارتباط با ما   داستان  ترجمه   نقد   مقاله   شعر

...............................................................

      گاه‌نوشت‌های اخیر نسرین سالاری

  
-بزرگ بانوی هستی
-اهمیت ادبیات داستانی
 

به‌روز شده توسط نسرین سالاری*11خرداد 89

"بزرگ بانوی هستی"
     زمینه مطلب : مقاله ادبی
     نسرین سالاری

"اسطوره مبین نوعی جهان بینی و نحوه ی حضور در عالم است، عالم کشف و شهود و تخیل. انسان اساطیری خود را با طبیعت و تمامی هستی یکی می داند و سر و کارش با حقایق ازلی و ساحت دیگری از وجود است. در دوران کنونی که علم و سیاست حاکم بر احوال انسان مدرن شده است، نیروهای متعالی ذهن و روان تبدیل به ابر قدرتهای اجتماعی و ایدئولوژیهای سیاسی شده اند.

. اما، از آنجا که آدمی موجودی چند ساحتی است و در عمق جانش نیازمند ساحتی دیگر از هستی است، پرسش از نیستی و تولد، زندگی بعد از مرگ، گریز از زمان و آرزوی جاودانگی همواره دغدغه ی ذهنی او بوده است وهمچنان نیازمند آن است که گه گاه به تقلید و تکرار اشارات اساطیری بر خیزد و با زمان بیکران آغاز هم عهد و هم عصر شود."*

اسطوره ها مانند منشور هایی هستند  که انسان بر طبق آنها زندگی کند.آرزوهای وی را باز می تاباند و با فلسفه و دین پیوندی نزدیک دارد نمادها و اسطوره ها به حقایق ماورائ الطبیه اشاره دارند. حتی آیین های مذهبی در ابتدایی ترین شکل خود بیان کننده این بینش انسانند و مکان های مقدس به علت مقدس بودن از دیگر مکان ها متمایز می شوند.زیرا جای مقدس مترادف است با مر کز هستی. تمامی  کردارهای انسانی انعکاسی از صورت های ازلی هستند. اعمالی چون شکار ، کشاوری ،ازدواج  عشق ورزی.این اعمال همگی در ابتدا به دست خدایان اساطیری انجام گرفته اند.تقلید وتکرار آنها معنایی از حقیقت ازلی را به دوش می کشند.

اسطوره فقط به تفسیر گذشته نمی پردازد بلکه حال را نیز وصف می کند،که آدمی با تکیه بر ان در آرزوی آینده باشد.اساطیر ایران باستان در دنیای کنونی از جایگاه ویژه ای بر خوردارند شنا خت آن ها راهنمای ما در شناخت فرهنگ غنی  سرزمینمان می باشد.

 صورت ازلی  دارای نیرویی والا ست که بر ذهن و اراده ی آدمی اثر گذاشته ودر اواکنشی عاطفی به وجود می آورد.نماد که زبان صورت ازلی واسطوره می باشد در فرهنگ ها ی گونا گون تغییرشکل می دهد.به نظر" یونگ"، ما به لطف اسطوره ها ی به جامانده در حال کشف تاریخ باستان هستیم.

"اولین صورت ازلی دایره یا ماری است که دم خود را به دندان گرفته که از دریای تاریک نا خودا گاهی نمودار می شود. نشان انسان ابتدایی که تحت سلطه ی کامل نا خود آگاه زند گی می کند." نمادها هم با دگرگونی صور ت های ازلی تغییر می کنند.از شکل ظرف به معابد وشهرها که ظروفی بزرگند تغییر شکل می دهند.حیوانات که  نماد بزر گ مادرند به انسان تبدیل می شوند.ودر جایی خدایان انسان نما نماد بزرگ مادر می شوند. اناهیتا ایزد بانوی نامدار ایرانی سه نام دارد: رطوبت،پاک،قهرمان.

آب در دین زرشت عنصری مقدس است و اناهیتا هم نام رودی بهشتی وهم ایزد بانویی که از آ ب ها نگهبانی می کند. در بیشتر ادیان  سرچشمه ی زندگی وباروری  به صورت موجودی مادینه تصور شده. انسان در طول تاریخ  به پرستش ایزد بانوان پرداخته واناهیتا سرچشمه ی همه ی اب های نیرومند وبی آلایش روی زمین است. از خلال یشت های کتاب اوستا به موجودیت اساطیری انا هیتا می توان پی برد.ایزد بانویی که به شکل دوشیزه ای زیبا نمایان می شودو نماد آب است که در هفت اقلیم جهان گسترده می شود.منبع همه ی باروری هاست، نطفه ی همه ی نران را پاک می گرداند.رحم همه مادگان راتطهیر وشیر را در پستان مادران پاک می کند.در ایران انا هیتا از احترام عمیقی بر خوردار است و سپاسگزاری عمیقی را به خود اختصاص داده است.حرمت پرستش انا هیتا در قدیمی ترین سنن تا دورهی ساسانیان پا بر جا بوده. در کتیبه های به جا مانده از آن دوران می توان به مقام والای آن پی برد.اگرچه در بعضی منابع امده که از دختران اشراف خواسته می شده پیش ازدواج در معبد ناهید(اناهیتا)به روسپی گری مقدس بپردازند اما باور ان دشوار می نماید زیرا روسپی گری در همه ی متون دینی تقبیح شده است.به طوریکه بسیاری از اتشگده های معروف در ایران در آغاز پرستشگاه انا هیتا بوده اند.از میان پرستشگاه‌های ناهید، نیایشگاه‌های همدان، شوش و کنگاور که ویرانه‌های آن هنوز پابرجاست، از همه مجلل‌تر بوده‌اندالبته باید خاطر نشان نمود ایرانیان یکتاپرست بودند ولی آناهیتا و دو ایزد بانوی دیگر به طور مشترک به عنوان خدایان فرعی مورد تقدیس قرار می‌گرفتند.

 متن فوق با نگاهی به کتابهای" شناخت اساطیر ایران" نوشته ی جان هیلز وکتاب "اناهیتا در اسطوره های ایرانی" سوزان گویری نوشته شده.نوشته های داخل گیومه از متن کتاب" بزرگ بانوی هستی "نوشته ی گلی ترقی می باشد

 ادامه مطلب...                                                                  نظر

    گاه نوشت های  نسرین سالاری

.....................................

پیوند ها

.....................................